Άρθρο στην εφημερίδα ΤΟΛΜΗ την Παρασκευή 14 Μαρτίου 2003
Η νηστεία που ακολουθούν πολλοί Έλληνες εφαρμόζοντας πιστά τις ορθόδοξες χριστιανικές παραδόσεις αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία για μια περιοδική αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
Τα οφέλη είναι πάρα πολλά, επισημαίνουν οι διατροφολόγοι και οι διαιτολόγοι, εφόσον όμως αυτή η αποχή από την κατανάλωση προϊόντων κρέατος και άλλης ζωικής προέλευσης δώσει τη θέση της σε μία ισορροπημένη διατροφή όπου θα λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Η νηστεία βοηθά σημαντικά τον ανθρώπινο οργανισμό να βελτιώσει το λιπιδαιμικό προφίλ.
Η έλλειψη των τροφίμων ζωικής προέλευσης από τη διατροφή, σημαίνει μείωση του προσλαμβανόμενου λίπους και βασικά του κορεσμένου λίπους που είναι και το πιο επιβαρυντικό, επισημαίνουν όλοι οι διαιτολόγοι. “ Η αποχή από όλα τα ζωικά προϊόντα είναι επιβεβλημένη σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Αυτό αποτελεί γενική αρχή”, δηλώνει στην ΤΟΛΜΗ ο διαιτολόγος κ. Δημήτρης Μιρμιλιάγκος προσθέτοντας ότι κανείς δεν παραβλέπει πως οι πρωτεΐνες που εμπεριέχουν οι τροφές αυτές είναι πολύτιμες για τον ανθρώπινο οργανισμό. “Αυτές οι τροφές όμως προσφέρουν και χοληστερόλη, ουρικό οξύ, κορεσμένα λίπη, τοξίνες. Άρα η αποχή τους για ένα χρονικό διάστημα μπορεί να εξισορροπήσει τον οργανισμό”, τονίζει ο ίδιος.
Η διαιτολόγος κ. Εύα Μπούκα επισημαίνει από την πλευρά της ότι η νηστεία προσφέρει τη δυνατότητα για μια καλά αποτοξίνωση του ανθρώπινου οργανισμού. Βασικές αρχές, ωστόσο, για την ίδια και στην περίοδο της νηστείας πρέπει να είναι η ισορροπία, η ποικιλία και το μέτρο στη διατροφή. Η ισορροπία αφορά τη λήψη θρεπτικών συστατικών και καθιστά απαραίτητη την κατανάλωση προϊόντων που παρέχουν στον οργανισμό του ανθρώπου απαραίτητες πρωτεΐνες όπως είναι τα όσπρια και τα θαλασσινά.
Η κ. Μπούκα συμβουλεύει επίσης τους Ηρακλειώτες να χρησιμοποιούν στη διατροφή τους τη σόγια που χαρακτηρίζεται ως υποκατάστατο του κρέατος, είναι φυτικό προϊόν και αρκετά εύγευστο.
Τα οφέλη Όπως επισημαίνουν οι διαιτολόγοι, η νηστεία μπορεί να ρίξει κατά πολλές μονάδες τις τιμές της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, ιδιαίτερα σε όσους οι τιμές υπερβαίνουν τις φυσιολογικές. Η μείωση της χοληστερόλης μπορεί να φθάσει ακόμα και τα 40 - 50 mg εάν ακολουθηθεί σωστά η νηστεία για όλη την περίοδο της Σαρακοστής. Στα οφέλη της νηστείας εντάσσεται επίσης η μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Οι διαιτολόγοι τονίζου επίσης ότι τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια σωστά μαγειρεμένα όπως και τα δημητριακά είναι τροφές πλούσιες σε κάλιο. Αντίθετα όσοι ακολουθούν τη νηστεία θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στην κατανάλωση των ζυμαρικών. Η νηστεία μπορεί να βοηθήσει ακόμη και στη μείωση του σωματικού βάρους. Ακολουθώντας λοιπόν τις αρχές της σωστής διατροφής αλλά και της Εκκλησίας μας την περίοδο της Σαρακοστής που διανύουμε μπορεί να ωφεληθούμε ουσιαστικά από τη νηστεία, ενώ προετοιμαζόμαστε σωματικά και ψυχικά για το Πάσχα.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ορίζει 200 μέρες νηστείας. Διακόσιες συνολικά μέρες από τις 365 του έτους καλεί τους πιστούς να νηστέψουν η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι διατεταγμένες νηστείες που ορίζει η Εκκλησία μας αφορούν στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, στη Μεγάλη Εβδομάδα, η νηστεία πριν από τη γιορτή των Χριστουγέννων, του Δεκαπενταύγουστου καθώς και κάθε Τετάρτη και Παρασκευή. Επίσης η Ορθόδοξη Εκκλησία καλεί τους πιστούς σε νηστεία την 5η Ιανουαρίου, την παραμονή δηλαδή των Θεοφανείων, στις 29 Αυγούστου όπου τιμάται η αποτομή της κεφαλής του Προδρόμου, ακθώς και στις 14 Σεπτεμβρίου όπου εορτάζουμε την ύψωση του Τιμίου Σταυρού.
“Νηστέψτε, κάνει καλό”! (Από την Εφημερίδα ΑΛΛΑΓΗ, Ηρακλείου Κρήτης 4-3-1998)
Η Μεγάλη Σαρακοστή που μόλις ξεκίνησε, αποτελεί μια ευκαιρία για αποτοξίνωση, δίχως βλαπτικές συνέπειες για την υγεία μας. Αυτό τεκμηριώνεται και επιστημονικά, από μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έρευνα που πραγματοποίησε το Ιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης υπό τον καθηγητή κ. Αντώνη Καφάτο.
Η μελέτη είχε ως αντικείμενο τις διατροφικές συνήθειες στην Γυναικεία Ιερά Μονή Σαββαθιανών και τα αποτελέσματα, όπως δήλωσε ο κ. Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής, είναι “εντυπωσιακά και αναπάντεχα”.
Το εντυπωσιακό της υπόθεσης, είναι ότι δεν βρέθηκαν ανεπάρκειες ή έλλειψη σε απαραίτητα συστατικά για την διατροφή των γυναικών αυτών!
Ο κ. Καφάτος εξηγεί: “ Ανακαλύψαμε χημικά το διαιτολόγιο των καλογριών, περιμένοντας να βρούμε διατροφικές ανεπάρκειες, λόγω της συνεχούς νηστείας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης μας προκάλεσαν μεγάλη έκπληξη. Όλα τα θρεπτικά στοιχεία ήταν στο διαιτολόγιο των καλογριών στις συνιστώμενες διεθνώς ποσότητες, δηλαδή στις ποσότητες που καλύπτουν τις ημερήσιες ανάγκες σε ενέργεια, βιταμίνες, πρωτείνες, υδατάνθρακες, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο κ. ά. Αυτό επιτυγχάνεται, παρόλο που οι καλόγριες δεν τρώνε καθόλου κρέας και ψάρι (είχαν για παράδειγμα ως κύριο πιάτο καλαμάρια) και λάδι χρησιμοποιούν μόνο Σάββατο και Κυριακή”.
Είναι αξιοσημείωτο ότι ακόμα και το ασβέστιο στη διατροφή των καλογριών ήταν σχεδόν στις συνιστώμενες ημερήσιες ποσότητες. Παρότι οι καλόγριες δεν κατανάλωναν γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, έπαιρναν το ασβέστιο που απαιτείται ημερησίως από τα όσπρια και τα λαχανικά. Χριστιανική νηστεία και υγιεινή διατροφή είναι για τη μοντέρνα Ιατρική σχεδόν ταυτόσημες έννοιες.
“Όλα τα συμπεράσματα επίπονων και μακροχρόνιων μελετών, οι οποίες έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά διεθνούς κύρους, αναφέρουν διαιτητικές οδηγίες που συμπίπτουν με αυτές που ορίζει και διδάσκει εδώ και αιώνες η Ορθόδοξη Χριστιανική Θρησκεία”, επισημαίνει ο κ. Καφάτος. “Οι Έλληνες στην πλειονότητα τους ακολουθούν επί δεκαετίες και μακάρι να συνέχιζαν να τις ακολουθούν -τις νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας επί 180-200 περίπου ημέρες το χρόνο. Κατά την διάρκεια αυτών των νηστειών δεν κατανάλωναν καθόλου γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά, κρέας, ενώ ορισμένα θαλασσινά (ή και όλα) επιτρέπονταν”.
Επίσης, ιδιαίτερα ωφέλιμη θεωρείται η περιοδική φυτοφαγία (και όχι η καθολική ) όπως ορίζεται από την Εκκλησία για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Πολύ ενδιαφέρον για τους ερευνητές είναι επίσης ότι σε ορισμένες νηστείες της Χριστιανικής Θρησκείας επιτρέπεται μόνο το ψάρι και όχι άλλα ζωικά προϊόντα, τα οποία έχει βρεθεί από τις επιστημονικές μελέτες ότι είναι βλαβερά για την υγεία μας.
“Τα πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το ψάρι περιέχει απαραίτητα λιπαρά οξέα, που δεν μπορεί ο ανθρώπινος οργανισμός”, λέει ο κ. Καφάτος. “Τα οξέα αυτά ελαττώνουν τον κίνδυνο για έμφραγμα, μέσω της ελάττωσης της συγκολητικότητας των αιμοπεταλίων, των παραγόντων πήξεως του αίματος και της χοληστερίνης”.