<< ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ  ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΒΟΑ ….  >>

Ο Γάλλος ιστορικός Πουκεβίλ απαριθμεί τις θυσίες των Ελλήνων κληρικών σε 11 πατριάρχες, 100 επισκόπους και 6000 ιερείς και καλόγερους. Ιδιαίτερα από την περιοχή της Ελλάδος αναφέρονται επώνυμα στις πηγές 73 αρχιερείς, που έλαβαν ενεργό μέρος στον Αγώνα. Σαράντα δύο Αρχιερείς υπέστησαν ταπεινώσεις, εξευτελισμούς, φυλακίσεις, διώξεις κάθε είδους, βασανιστήρια, εξορίες κ.λπ. Δύο Οικουμενικοί Πατριάρχες (Γρηγόριος Ε', Κύριλλος ΣΤ') και 45 Αρχιερείς (Μητροπολίτες) εκτελέσθηκαν ή έπεσαν σε μάχες.

Tο 1601 κατά την εξέγερση του επισκόπου Διονυσίου Λαρίσης, σουβλίζεται ο Φαναρίου και Νεοχωρίου Επίσκοπος Σεραφείμ. Το 1638 στραγγαλίζεται από τους γενίτσαρους ο Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις. Το 1654 ο σουλτάνος Μεχμέτ Δ’ εξορίζει τον Πατριάρχη Παρθένιο Β’ και διατάζει να τον πνίξουν στην θάλασσα. Το 1657 Σάββατο του Λαζάρου, απαγχονίζουν στην Καγκελωτή Πύλη της Κωνσταντινουπόλεως τον Πατριάρχη Παρθένιο Γ΄. Το 1799 οδηγούν στον μαρτυρικό θάνατο τον μεγάλο εθνεργέτη Κοσμά τον Αιτωλό και τον Απρίλιο του 1822 αποκεφαλίζουν τον αρχιεπίσκοπο Χίου Πλάτωνα, στο φρούριο του Βεχήτ Πασά. μαζί με 8 προκρίτους του νησιού. Στις 18 Μαΐου 1821 συλλαμβάνεται και κατακρεουργείται ο Επίσκοπος Κίτρους Μελέτιος μαζί με τον ιερέα Παπαγιάννη. Το 1821 απαγχονίζονται οι επίσκοποι Κρήτης Νεόφυτος, Ιωακείμ, Ιερόθεος, Καλλίνικος, Μελχισεδέκ, και ο Μητροπολίτης Γεράσιμος Παρδάλης. Ηρωικό παράδειγμα εθνομάρτυρα ιερωμένου είναι επίσης ο Γρηγόριος Δίκαιος, επονομαζόμενος Παπαφλέσσας, που έπεσε μαχόμενος στο Μανιάκι το 1825…

Στο μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Πέτρας είχε το αρχηγείο του ο Δημ. Υψηλάντης. Και ο αρχιστράτηγος της Ρούμελης Γ. Καραϊσκάκης είχε καταφύγιο και συχνά ορμητήριο του την ιερά Μονή Προυσού Ευρυτανίας. Γι’ αυτό και τα μοναστήρια ήταν στο στόχαστρο των κατακτητών. Ο στρατηγός Μακρυγιάννης, εκτιμώντας την μεγάλη προσφορά των μοναστηριών, αναφέρει: «Τα μοναστήρια ήταν τα πρώτα προπύργια της Επανάστασης μας… Οι περισσότεροι καλόγεροι σκοτώθηκαν εις τον αγώνα.»

«Οι Τούρκοι στην Αθήνα κάνουν τα πάντα για να συλλάβουν παπάδες, γιατί όπως διαδίδεται οι παπάδες είναι αρχηγοί των επαναστατών».

Ντομένικο Οριγκόνο ( Πρόξενος Ολλανδίας)

 

Το 1749 με πρωτοβουλία του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Κυρίλλου του Ε’ ιδρύεται κοντά στην μονή βατοπεδίου η περίφημη Αθωνιάς Σχολή που προσφέρει ανυπολόγιστη υπηρεσία στην πνευματική αναγέννηση του Έθνους στα χρόνια της σκλαβιάς. Μεγάλοι διδάσκαλοι του γένους διδάσκουν σε αυτήν. Ανάμεσά τους ο «κλεινός» Ευγένιος Βούλγαρης, ο Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης, ο Αθανάσιος Πάριος. Παρά την αρχική επιφυλακτικότητα του Άγιου Όρους η Φιλική Εταιρία βρήκε πρόσφορο έδαφος ώστε να αναπτύξει τους σκοπούς της. Έτσι όταν ξέσπασε η μεγάλη Ελληνική επανάσταση του 1821 ο Άθως ήταν έτοιμος να βοηθήσει τον ιερό αγώνα του έθνους για απελευθέρωση. Τον Απρίλιο του 1821 αποβιβάζεται στο όρος ο Εμμανουήλ Παπάς και υψώνει την σημαία της επαναστάσεως. Οι νεώτεροι μοναχοί παίρνουν τα όπλα και παρατάσσονται στο πλευρό του. Όμως στις 11 Νοεμβρίου ο Παπάς υφίσταται μεγάλη καταστροφή στην Κασσάνδρα και μέσω του Όρους διαφεύγει στην Ύδρα αλλά πεθαίνει από ην στενοχώρια του πριν φτάσει στον προορισμό του. Τα αντίποινα των Τούρκων δεν αργούν. Στις 15 Δεκεμβρίου ο πασάς της Θεσσαλονίκης Αμπντούλ Αμπούντ φθάνει με 3000 Κούρδους στο Άγιο Όρος και ζητά αποζημίωση 1.500.000 γρόσια, να του παραδώσουν τα όπλα και τους περισσότερους ηγούμενους όμηρους. Στα χρόνια που ακολουθούν ως το 1830 οι μονές του Άθου γνωρίζουν τις μεγαλύτερες καταστροφές στην Ιστορία τους. Μοναχοί βασανίζονται και σφαγιάζονται, μοναστήρια λεηλατούνται, καταστρέφονται χιλιάδες χειρόγραφα και κλείνει το τυπογραφείο Μεγίστης Λαύρας  «τον λαόν (της Πελοποννήσου) υπεκίνησαν oι έχοντες συμφέροντα και σχέσεις μετά τούτων, οι έμποροι, οι πρόκριτοι, και κυρίως οι μητροπολίται και γενικώς οι ανήκοντες εις τον κλήρο, δηλαδή οι πραγματικοί ηγέται του Έθνους» (43)

Μώραλη Μελίκ Μπέη

Άνοιξη του 1919. Ο 1ος Παγκόσμιος τελείωσε τις 11 Νοεμβρίου του 1918. Στα τέλη του Μαρτίου εκείνης της άνοιξης ένας μικρός ελληνικός στόλος αγκυροβολούσε για λίγο στο λιμάνι της Κων/πόλεως. Μετέφερε στο μέτωπο της Ρωσίας την 2η και 13η μεραρχίες. Μαζί με τους στρατιώτες του μικρού εκείνου στόλου, ήταν και ένας παπάς της θρησκευτικής υπηρεσίας. Τον έλεγαν ελευθέριο Νουφράκη ή Παπανουφράκη. Έδινε την εντύπωση ενός παπά που γυρίζει τα μέτωπα ώστε να μην πηγαίνουν αδιάβαστοι οι νεκροί. Στην πραγματικότητα όμως συχνά - πυκνά πετούσε τα πετραχήλι και άρπαζε το όπλο και ρίχνονταν με τους στρατιώτες στην μάχη. Αυτός και ένα μπουλούκι Έλληνες θα πάνε στην Αγιά Σοφιά και ο Νουφράκης θα αρχίσει να ψέλνει. Θα συλληφθεί από τους Τούρκους και θα δημιουργηθεί διπλωματικό επεισόδιο. Οι Τούρκοι έκαναν διάβημα στον Βενιζέλο. Αυτός κάλεσε τον Παπά και του είπε: «Αν είχα ακόμη δέκα παπάδες σαν και σένα θα μπορούσα να κατορθώσω πολλά, πάρα πολλά…» Δεν υπάρχει εξέγερση ή απελευθερωτικό κίνημα στα χρόνια της σκλαβιάς χωρίς την επέμβαση του κλήρου και της εκκλησίας. Σε μερικές περιπτώσεις επίσκοποι και αρχιεπίσκοποι αναλαμβάνουν επαναστατικές πρωτοβουλίες και ηγούνται των εξεγέρσεων:

Το 1571 ξεσηκώθηκε η Πελοπόννησος και ιδιαίτερα η Μάνη. Δύο χρόνια πολέμησαν


αβοήθητοι οι Μελισσηνοί, ο Μακάριος, ο Αρχιεπίσκοπος Επιδαύρου και ο Θεόδωρος ο χωροδεσπότης. Μετά ξεσηκώθηκαν και οι Μακεδόνες, Στο τέλος όμως αβοήθητοι από εξωτερικές δυνάμεις αναγκάσθηκαν να υποταχθούν. Οι αρχηγοί του ξεσηκωμού κατέφυγαν στην Νεάπολη και πέθαναν εκεί. Το μνημείο τους, στην εκκλησία του Πέτρου και Παύλου, γράφει ότι ήταν 25.000 πεζοί και 3.000 καβαλάρηδες. Οι Τούρκοι πιστοί στα έθιμά τους κατάσφαξαν τους υποταγμένους. Μόνο από Μακεδονία και νησιά σκοτώθηκαν 30.000 και οι υπόλοιποι σφάχτηκαν στην Κων/πολη. Οι αρχιεπίσκοποι Πατρών και Θεσσαλονίκης που βοήθησαν τον ξεσηκωμό, κάηκαν ζωντανοί.

Μακάριος Μελισίδης: Αρχιεπίσκοπος Επιδαύρου υψώνει σημαία επανάστασης στη Μάνη το 1572 μετά την ναυμαχία της Ναύπακτου (07-10-1571). Με 5000 πεζούς και 3000 ιππείς διεξάγει αγώνα εξέγερσης αλλά τελικά απογοητεύεται γιατί δεν βρίσκει βοήθεια από τους ξένους.

Διονύσιος Φιλόσοφος, Μητροπολίτης Τρικάλων κάνει την δική του επανάσταση στα Γιάννενα το 1611. Παρά τις τραγικές συνέπειες της η εξέγερση αυτή αποτέλεσε καρποφόρο κίνηση ως προς τα ελληνικά μυνήματα που πέρασε στο λαό.

Το 1612 θα ετοιμασθούν αμέσως για επανάσταση μετά από παρακίνηση του Μινώτου και σε συνεργασία με τους Γάλλους, ο Επίσκοπος Μάνης Νεόφυτος, ο Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας Χρύσανθος Λάσκαρης και κεφαλάδες της Πελοποννήσου. Στις 8 Σεπτεμβρίου του 1612 θα συσταθεί στην Κούκη της Αλβανίας γενική συνέλευση των κληρικών και των λαϊκών για να πάρουν αποφάσεις για την εξέγερση. Και αποφάσισαν να συμμετάσχουν 160.000 άνδρες. Λόγο όμως των εμποδίων που υπήρξαν από άλλους ευρωπαίους και κυρίως από τους Ισπανούς οι Γάλλοι δεν θα βοηθήσουν και οι Έλληνες θα περιμένουν μάταια. Μόνο ο Αρχιεπίσκοπος Τρικάλων Διονύσιος σήκωσε τα όπλα. Ο ίδιος είχε επαναστατήσει και το 1601 και οι Τούρκοι για να τον κακολογήσουν τον είχαν ονομάσει Σκυλόσοφο και Κακοδιονύσιο. Ο Διονύσιος καθαιρέθηκε από το Πατριαρχείο μετά την αποτυχία του. (αυτές οι αποφάσεις του Πατριαρχείου ήταν αναγκαίες για να μην εκτίθεται σε αντίποινα όλος ο ελληνικός υπόδουλος κόσμος εφόσον το Πατριαρχείο ήταν η διοικητική κεφαλή του). Μετά την καθαίρεσή του εργάσθηκε πολύ για τον ξεσηκωμό και το ίδιο έτος τις 10 / 09 / έχοντας μαζί του χωρικού από τα χωριά Σουλίου, Παραμυθιάς και Μαλακασίου μπήκε στα Ιωάννινα και άρχισε την σφαγή των Τούρκων, έβαλε φωτιά στο σπίτι του Τοπάρχη Οσμάν Πασά. Δυστυχώς οι ξεσηκωμένοι στο τέλος σφάχτηκαν από τους Τούρκους και ο Διονύσιος γδάρθηκε ζωντανός, ύστερα γέμισαν με άχυρο το δέρμα του και το περιέφεραν οι Τούρκοι από πόλη σε πόλη μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Οι συνέπειες αυτού του ξεσηκωμού ήταν φοβερές για τους Ηπειρώτες. Καταστράφηκε από τους Τούρκους το μοναστήρι του Διχουνίου, θανατώθηκαν κληρικοί και λαϊκοί και σκότωσαν ακόμη και τον επίσκοπο Νεοχωρίου και Φαναρίου της Θεσσαλίας, Σεραφείμ. Το πόσο στοίχισε σε αίμα αυτή η επανάσταση φαίνεται από το δημοτικό τραγούδι «Δεσπότη μου, τι σήκωσες τον κόσμο στο σεφέρι και ρήμαξαν τα Γιάννενα και ρήμαξε ο τόπος;»

Ο Μακάριος Νοταράς επιχειρεί και επανάσταση το 1769 στην Κόρινθο. Το 1684 ο Μητροπολίτης Άμφισσας Φιλόθεος με δικό του ένοπλο σώμα παίρνει μέρος σε πολεμική επιχείρηση ενάντια στους Τούρκους στην Κόρινθο όπου και τραυματίζεται θανάσιμα. Στην εξέγερση που παρακινήθηκε με την εκστρατεία στην Πελοπόννησο των ενετών, Γερμανών και Πολωνών συμμετείχαν κληρικοί και λαϊκοί καθώς και ο Επίσκοπος Κεφαλληνίας με 150 μοναχούς. Η ανδρεία αρματολών και ιερωμένων έγραψε επικά κατορθώματα.

 

Ο Επίσκοπος Σαλώνων κατόρθωσε να διώξη τους Τούρκους της Παρνασσίδος με τις δικές του δυνάμεις μόνο.

Το 1864 ο Αγαθάγγελος Τυπάλδος Μητροπολίτης Κεφαλληνίας συγκροτεί επαναστατικό σώμα αποτελούμενο από 150 ενόπλους κληρικούς και παίρνει μέρος σε απελευθερωτικές εξεγέρσεις.

Το Μάρτιο του 1770 ύψωσε φλάμπουρο επανάστασης, μαζί με άλλους λαϊκούς στο Αίγιο ο Μητροπολίτης Πατρών Παρθένιος.

O Χρύσανθος Πηγάς, Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Καλαμάτας μυημένος στην Φιλική εταιρία από το 1819 εργάζεται για την εθνική εξέγερση. Αποκαλύπτεται συλλαμβάνεται και φυλακίζεται στην Τρίπολη όπου και πεθαίνει από τις κακουχίες.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ (Ένα και μοναδικό): είναι να απορεί κανείς πως ορισμένοι σημερινοί μικροαστοί γραφογιακάδες, που φουσκώνουν τα στήθια τους από εθνική και Εθνική υπερηφάνεια, τολμούν να σπιλώνουν την μνήμη των πεσόντων αυτών ιερέων που έπεσαν για τα ιδανικά της πατρίδας μας. Οποιοιδήποτε κι αν είναι οι στόχοι τους. ΝΤΡΟΠΗ !

<<δεν  πιστεύαμε  στα μάτια  μας  όταν είδαμε να μπαίνει από  την πίσω  πύλη  του  Πολυτεχνείου  ένας  ιερωμένος  με  τσάντες γεμάτες   τροφές … διέσχισε  τον κλοιό  των  αστυνομικών  με  το  έτσι  θέλω … για  εμάς  τους  φοιτητές !!  Και  ήταν  ο νυν Αρχιεπίσκοπος  Αλβανίας  Αναστάσιος !! >>


( Μαρτυρίες  φοιτητών   στα  γεγονότα  του  Πολυτεχνείου )

Επιμέλεια: Γεώργιος Σκούρας (Αναγνώστης)